Berichten

Hoe vinden bezoekers jouw WordPress website?

Een aantal blogs die ik schreef gingen over het vindbaar maken van je WordPress website. Ik hoop dat je daarmee aan de slag gegaan bent en nog steeds bent. Dit is een proces dat constant doorloopt, als jij stil gaat zitten wordt je links en rechts ingehaald door je collega’s. De technieken die onder andere Google gebruikt ontwikkelen en trucjes werken steeds minder, dus achterover leunen en wachten op leads gaat jou geen brood opleveren.

SEO optimalisatie voor WordPressHetzelfde geldt voor je WooCommerce webshop. Je plaatst regelmatig nieuwe berichten in het blog, producten worden toegevoegd en geoptimaliseerd en oude producten verwijder je en redirect je naar een nieuw passend product, de shop overzichtspagina of voor mijn part de homepage. Het is simpel: verwijder je iets, redirect dit dan. Al is het in jouw ogen een zoekterm waar nooit iemand op binnenkomt, laat staan iemand op converteert: maak die redirect! Google bezoekt je site regelmatig, 404 errors van pagina’s en producten hebben gewoon invloed op je posities in de zoekmachines. En het is echt niet veel werk als je het netjes bijhoudt.

Maar hoe kom je er nu achter waar jouw website of webshop op gevonden wordt? In deze blog vertel ik je hier graag meer over. Sommige methoden zijn gratis (en te simpel eigenlijk), andere methodes heb je betaalde tools voor nodig. Maar geloof mij maar, deze tools hebben mij dit jaar meer opgeleverd dan 1 maand kosten voor alle tools samen.

1. SEO Tools
2. Vraag je klanten online
3. Vraag je klanten offline
4. Conclusie

1. SEO Tools

De wereld van SEO tools is ongelooflijk groot. Als je hierop gaat zoeken dan zul je niet meer weten waar je moet beginnen. Zo ben ik ook begonnen. Lezen, testen, lezen, testen.

Hieruit zijn twee tools naar voren gekomen die ik nog steeds dagelijks gebruik: Pro Rank Tracker en Ahrefs (aff.).

1.1 Pro Rank Tracker

Pro Rank TrackerWat kun je met deze geweldige SEO-tool?  De naam zegt het al, je trackt posities van zoektermen. Je geeft de zoektermen in waarop je gevonden wilt worden en na een dag heb je al een globaal beeld van je huidige posities op deze zoektermen. Je kunt onder andere kijken waar je in Google.nl scoort bijvoorbeeld maar ook waar je in het Local Pack scoort. Als je googelt op bijvoorbeeld ‘fysiotherapie’, zie je een kaartje met daaronder een aantal bedrijfsnamen. Dit is de Local Pack.

Het goedkoopste abonnement kost ongeveer 15 dollar per maand en hiermee kun je in totaal 250 zoektermen monitoren. Een gouden tool als je een nieuwe website wilt lanceren of aanpassingen gemaakt hebt om de vindbaarheid van je WordPress website te verhogen. Meten is tenslotte nog steeds weten.

1.2 Ahrefs

AhrefsDit is meer dan alleen een tool waarmee je posities kunt monitoren. Ahrefs zelf zegt hierover: Tools om je verkeer te laten groeien, onderzoek te doen naar je concurrenten en je niche te monitoren. Je hebt onder andere de mogelijkheid om backlinks te bekijken van je eigen domein, maar ook die van je concurrenten. Ook kun je per zoekterm bekijken hoe vaak erop gezocht wordt en hoe vaak er ook daadwerkelijk op geklikt wordt. Kortom, een schat aan nuttige informatie.

Aan deze informatie hangt wel een flink prijskaartje. Het goedkoopste pakket is 99 dollar per maand. Mocht je het overwegen, dan kun je gebruik maken van een proefperiode van 7 dagen voor $ 7.

2. Vraag je klanten online

Een klant of potentiële klant die in jouw webshop bezoekt kan jou nuttige informatie geven over hoe ze jouw website of webshop gevonden hebben. Maar hoe kom je hier achter? Iedereen nabellen is een grote klus zijn en niet het gewenste resultaat opleveren. Een mailing zal je ook niet brengen wat je zoekt, omdat deze door veel mensen genegeerd zal worden.

Vragen stellenWat is het beste moment om te vragen hoe ze bij jou uitgekomen zijn? Vaak zie je dat dit gebeurt tijdens het afrekenen of invullen van een formulier. Dit is absoluut af te raden en werkt gegarandeerd conversie-verlagend aangezien het klanten zal afleiden. De kans op een conversie neemt dus aanzienlijk af.

Maar hoe kom je dan aan deze belangrijke informatie? Uit diverse onderzoeken blijkt dat direct na de aankoop of aanvraag iemand het meest genegen is om jou te helpen met je onderzoek. Hoe vul je dit praktisch in? In WooCommerce kom je standaard op een heel standaard bedankt-voor-je-aankoop pagina. Hier vindt jouw klant alle informatie over de bestelling. Niet meer en niet minder, erg praktisch dus.

Hier is alleen meer uit te halen. Je kunt een plugin installeren die per product de mogelijkheid geeft een aparte bedankt-pagina in te stellen of je kunt dit met code inregelen.

Als voorbeeld wil ik je graag de bedankt-pagina van https://bohostijl.nl/shop meegeven. Sinds ik die heb aangepast naar een gepersonaliseerde pagina met daarop een vraag hoe de klant -die zojuist een aankoop gedaan heeft- de webshop gevonden heeft, bijna 75% van de klanten deze vraag beantwoordt. Ze geven ook aan waarop ze gezocht hebben wanneer ze Google als antwoord geven. Dat is fantastische informatie voor een webshopeigenaar. Wil je weten hoe deze pagina er exact uitziet? Dan zul je iets moeten bestellen ;-)

Ditzelfde kun je natuurlijk doen bij een ingevuld formulier. Waarom koppel je je bedankt-pagina van bijvoorbeeld Gravity Forms niet aan een speciale pagina waar je dit ook vraagt? Ook hier zul je verbaasd zijn over het aantal inzendingen.

3. Vraag je klanten offline

Het beste heb ik voor het laatst bewaard. En eigenlijk is het ook de makkelijkste manier om erachter te komen hoe mensen jouw website of webshop gevonden hebben. Vraag het ze gewoon.

Je maakt een afspraak om een offerte door te spreken of je hebt een telefoongesprek voordat je een offerte gaat maken. Het ideale moment om te vragen hoe jij gevonden bent. Niemand zal dit een bijzondere vraag vinden, probeer het gewoon eens uit. Het geeft je de mogelijkheid om door te vragen in plaats van een enkele vraag te stellen. Uiteindelijk heb je dus meer complete informatie.

4. Conclusie

Een heleboel manieren om erachter te komen hoe je website gevonden wordt. Zonder deze informatie werk je grotendeels op de gok en zul je nooit de doelen kunnen meten die je voor ogen hebt. Rijd je ook in een auto waarvan je de ramen geblindeerd zijn waardoor je niets ziet? Ik zou er nog eens over nadenken en je maatregelen nemen.

Mijn ervaring is dat het essentieel is waar en wanneer je deze vragen stelt. Ik heb getest door het formulier onder de vouw te plaatsen op de bedankt pagina en de conversie daalde met minimaal 50%.

Mag ik 10 seconden van je kostbare tijd?

Ik heb een nare gewoonte. En die ga ik met jou delen. Zoals je misschien weet ben ik dagelijks wel te vinden op de sociale snelweg. Net als in het echte leven ben ik daar ook nieuwsgierig. En zoals je misschien ook weet, houd ik mij veelvuldig bezig met het optimaliseren van met name WordPress websites. Het gaat dan in ieder geval altijd over de technische optimalisatie en steeds vaker neem ik daar ook de conversieoptimalisatie in mee omdat het een het ander meestal niet uitsluit.

GTMetrix resultaten Lamper Design

GTMetrix resultaten Lamper Design

Terug naar mijn nare gewoonte. Ik kan mij voorstellen als je aannemer bent en je rijdt door de wijde wereld, dat je oog hebt voor alle bouwsels die je onderweg tegenkomt. Hetzelfde geldt voor een hovenier die naar nieuw aangelegde tuinen kijkt. Ik schaar dit onder beroepsdeformatie. En als je kritisch bent, zoals ik meestal ben, dan zie je altijd verbeterpunten. Niet alleen in het werk van anderen maar ook in dat van jezelf.

Nu heb ik een voordeel ten opzichte van eerder genoemde beroepsgroepen. Of eigenlijk twee voordelen. Ik hoef de deur niet uit om het werk van mijn collega’s te bekijken en daarnaast hoef ik ook niet te zoeken, aangezien het vaak of door de collega’s of door de klanten zelf gepromoot wordt op social media. Hoe vaak zie jij het? “Wij hebben een nieuwe website!” En dan nu echt door naar mijn nare gewoonte. Ik doe eigenlijk altijd maar 1 ding: ik kopieer de url en plak deze in ieder geval in GTMetrix en meestal ook in Google Pagespeed Insights. Hieruit haal ik binnen enkele seconden wat de website waard is en hoeveel zorg er besteed is aan de afronding.

Te vaak zie ik allemaal lovende reacties over een prachtig design. Begrijp mij niet verkeerd, design van een website is zeker belangrijk. Maar in mijn beleving is dit gelijk aan, of misschien zelfs minder belangrijk dan de functionaliteit en snelheid die een WordPress website te bieden heeft.

Maar tot zover het negatieve stuk van deze blog. We gaan vanaf nu in een positieve streep bergopwaarts. Hoe? Ik ga je in deze blog uitleggen hoe je de scores van GTMetrix moet lezen, te vaak zie ik nog vragen over deze scores in bijvoorbeeld onze eigen Facebookgroep WordPress Support NL-BE.

In combinatie met het eerder geschreven blog over het optimaliseren van de snelheid van je website brengt dit jouw website naar een next level qua snelheid. Als je weet wat je moet doen, kun je namelijk direct zelf aan de slag.

Spring snel naar het gewenste onderdeel:

Performance scores
Page Details
Pagespeed tabblad
Serve Scaled Images
Optimize Images
Leverage browser caching
Enable GZIP compression
Minify CSS (en JavaScript)n
Yslow tabblad
Add expires headers
Compress components with gzip
Configure entity tags (ETags)
Avoid URL Redirects
Waterfall
404 errors op je website?
Grootte van je afbeeldingen
Timings
Video
Historie
Conclusie

1. Performance scores

Als je de URL van je website ingevoerd hebt, krijg je onder performance de testresultaten te zien uitgedrukt in twee letters. Hier kan ik vrij kort over zijn. Zie je hier 1 of 2 letters meer dan B? Dan moet je hard aan de slag om in ieder geval die te gaan verbeteren.

Facebook likebox vertraagt je website

Een Facebook likebox vertraagt je website

Kun je niet naar A komen dan? Zeker wel, maar dit is erg afhankelijk van de complexiteit van je website. Het is onder andere afhankelijk van het aantal plugins en welke socialmediakanalen je gekoppeld hebt. Een Facebook Likebox bijvoorbeeld, is een enorme vertrager. Verder in deze blog ga ik je vertellen hoe je GTMetrix kunt lezen en dan weet je dus ook wat je moet aanpassen om de scores te verbeteren.

2. Page details

In dit onderdeel vind je drie onderdelen. Los van elkaar zijn ze alledrie een goede indicatie waar de problemen op jouw website te vinden zijn. Of eigenlijk waar de oorzaak van de problemen te vinden is.

Fully loaded time: Hoe lang duurt het voor jouw volledige website geladen is?
Total page size: Hoeveel megabyte moet een bezoeker binnenhalen om jouw website volledig te kunnen bekijken?
Request: Hoeveel verzoeken moeten er door de browser van jouw bezoeker verstuurd worden naar de server voordat alles geladen is?

Wat is de ideale loadtime, zonder de realiteit uit het oog te verliezen? Ik zet meestal in op 3 a 4 seconden. Mocht je dit halen, dan ben je niet de snelste, maar zeker niet de langzaamste. Het kan altijd beter, maar dit is alvast een goed streven.

Dan de volgende vraag, wat is de ideale paginagrootte? Ik kan je alleen vertellen dat ik altijd probeer onder of rond de 1MB uit te komen. Dit is zeker haalbaar, ook met veel foto’s op de pagina. Een kanttekening bij de total page size is dat dit de grootte van de geteste pagina betreft.

Voor het aantal requests is geen ideaal getal te benoemen. Houd dit zo laag mogelijk. Hoe doe je dat? Kijk kritisch naar je plugins en stel jezelf twee vragen:

  1. Heb ik alle plugins nodig die geïnstalleerd zijn?
  2. Heb ik de functionaliteit nodig, heb ik dan ook een plugin hiervoor nodig of zijn er andere oplossingen?

3. Pagespeed tabblad

We gaan door in het overzicht van de test. Links onder performance scores vind je zes tabbladen, te weten Pagespeed, Yslow, Waterfall, Timings, Video en History. Ik zal hieronder puntsgewijs de veel getoonde fouten uitleggen en kort de oplossing erbij.

Pagespeed tabblad GTMetrix.com

Pagespeed tabblad GTMetrix.com

3.1 Serve scaled images

Deze melding loont in ieder geval de moeite van het bekijken. Vaak zijn afbeeldingen bijvoorbeeld op 800 x 600 geupload maar worden ze getoond op 200 x 150 pixels. Hier is dus een enorme winst te behalen door de foto’s te uploaden op het juiste formaat. Werkt dit altijd zo? Nee helaas. Er zijn themas die afbeeldingen responsive inladen en dus verschillende formaten nodig hebben. Dit is niet eenvoudig op te lossen. Het hier door mij beschreven Enfold thema bijvoorbeeld, doet dit op sommige posities.

3.2 Optimize images

Hier word ik eigenlijk altijd blij van als ik dit zie. Ondanks dat je de foto’s  jeoor het web vanuit Photoshopopslaat met een stevige compressie, krijg je alsnog deze melding. Hoe los je het op? Dat is simpel. Er staat namelijk een geoptimaliseerde link achter het ‘verkeerde’ bestand. Klik hierop, sla het bestand op (vergeet niet de extra toegevoegde tekst na de _ te verwijderen) en upload het bestand weer naar de aangegeven folder via FTP. Deze melding is in het geheel weg te werken met beschreven methode.

3.3 Leverage browser caching

Wat wil dit zeggen? De bestanden die hier getoond worden hebben geen verlooptijd meegekregen. Een gecached onderdeel van je website krijgt een bepaalde tijd mee dat het getoond moet worden en na die tijd moet het opnieuw opgehaald worden. Zie je hier bijvoorbeeld .jpg bestanden staan dan betekent dit simpelweg dat je caching niet goed ingesteld staat. Wil je echt een goede caching instellen? Ik gebruik bijna altijd de combinatie van JCH Optimize met WP Supercache, je leest hier meer over JCH.

3.4 Enable GZIP compression

Krijg je een melding over GZIP? Controleer eerst bij je host of dit überhaupt actief is op de server. Veel low-budget providers hebben dit niet standaard aan staan of bieden hier helemaal geen mogelijkheid voor. Ook hiervoor geldt weer dat als het op de server actief is, je dit door middel van in het vorige punt genoemde caching plugins kunt inregelen.

3.5 Minify CSS (en JavaScript)

Hoe beter je alle bestanden van je website geminified hebt hoe sneller deze zal laden. Ga dus actief aan de slag met het testen van verschillende caching plugins. Hier is echt geen pasklaar antwoord op te geven, het is van diverse factoren op de website afhankelijk. En 100% wegkrijgen is bij deze melding vaak niet mogelijk.

4. Yslow tabblad

We gaan door met het tabblad Yslow in het overzicht van de test. Ik zal hieronder weer de veel getoonde fouten uitleggen en kort de oplossing erbij.

Yslow tabblad GTMetrix.com

Yslow tabblad GTMetrix

4.1 Add expires headers

Bij punt 3.3 had ik het hier al over. Het betekent dat je caching niet goed ingesteld staat. Dat is een makkelijk antwoord. Ook deze melding zul je niet altijd volledig op kunnen lossen, vaak zijn er plugins die niet te cachen zijn omdat ze dan niet meer werken.

4.2 Compress components with gzip

Het word best een saai blog op deze manier. De oplossing voor deze melding? Check of je server gzip ondersteunt op https://checkgzipcompression.com/ en activeer/configureer de juiste caching.

4.3 Configure entity tags (ETags)

Mocht je cache plugin dit niet op kunnen lossen, dan is het eenvoudiger om een stukje code aan de .htaccess op je server toe te voegen:

<FilesMatch "\.(ico|pdf|flv|jpg|jpeg|png|gif|js|css|swf)(\.gz)?$">
Header unset ETag
FileETag None
</FilesMatch>

4.4 Avoid URL Redirects

Regelmatig test ik websites en zie ik dat deze melding naar voren komt. Vaak zijn dit websites waar de automatische doorstuur van www naar non-www of van http naar https niet goed ingeregeld is. Wil je zeker weten dat je de juiste code in je .htaccess bestand hebt staan? Genereer deze zelf op http://www.aleydasolis.com/htaccess-redirects-generator/. Nog beter is om de redirects via de server te laten verlopen, dit zal een beter en sneller resultaat hebben dan via .htaccess.

5. Waterfall

Wat vind je in de waterfall van GTMetrix? Daar vind je in watervalvorm alles wat op de voor- en achtergrond geladen wordt op je website. Er zijn twee functies waar dit erg handig voor is.

Waterfall GTMetrix Lamper Design

Waterfall GTMetrix

5.1 404 errors op je website?

Een heel simpele regel is: elke 404 error vertraagt je website. Of dit nu zichtbaar is voor je bezoekers of niet. Dus los deze op. Kijk naar de rode regels in de waterfall en kijk welk bestand er mist. Pas dit aan. Heel soms is het beter een fake 1kb bestand te laten laden in plaats van een 404 error.

5.2 Grootte van je afbeeldingen

Eerder schreef ik al een blog over het optimaliseren van je afbeeldingen. Hiervoor is de waterfall erg handig, hier zie je exact welke bestandsgrootte er geladen wordt en pik je de grootste afbeeldingen er dus uit. Downloaden, optimaliseren en weer uploaden. Weer een melding weggewerkt.

6. Timings

Op dit tabblad zie je de fases van het laden van je website. Wanneer is alle content geladen, hoe lang duurt het voor alle CSS geladen is, enzovoort.

7. Video

Zelf gebruik ik deze optie niet heel vaak omdat meestal de eerdere tabbladen al voldoende informatie geven over de bottlenecks. Maar het is zeker een goed hulpmiddel. Je neemt een video op van het laden van je website en soms kom je dan tot verrassende inzichten. Een foto die net iets langer duurt dan de rest, een stuk tekst dat traag verschijnt, dat soort zaken kun je opsporen middels de gemaakte video.

8. History

Mijn advies aan jou is: wees nooit tevreden met de snelheid van je website. Plan tijd in om regelmatig deze scans te draaien en actief aan de slag te gaan met het optimalisere en daarmee bezig te blijven. Ook bij mij gebeurt het regelmatig dat ik een niet helemaal geoptimaliseerde afbeelding upload en hier later pas achter kom. En daarom is het handig dat je ook de historie kunt bekijken als je een account maakt bij GTMetrix. Hier kun je vaak veel uit afleiden en een logische verklaring vinden voor een bepaalde vertraging die er eerder niet was.

9. Conclusie

Staar je niet blind op de scores die je ziet. Ook ik heb regelmatig websites die simpelweg met de huidige hosting en het aantal en soort plugins niet sneller zullen worden. Daarnaast is het zo dat iedere website die ik bekijk en test verbeterpunten heeft.

Houd er ook rekening mee dat de testen niet vanuit Nederland uitgevoerd worden. Hopelijk heb je wel een provider gekozen die een server in Nederland heeft staan. Als je een gratis account aanmaakt, heb je de mogelijkheid om als locatie voor Londen te kiezen. Doe dit in ieder geval voor het best vergelijkbare beeld van jouw website. Houd er dus wel rekening dat dit wel milliseconden extra vertraging oplevert. Geen ernstig feit maar wel iets om rekening mee te houden.

Naast GTMetrix zijn er nog meer testen die allemaal verschillende onderdelen van je website beoordelen. Ook hier: streef naar het hoogst haalbare maar verwacht geen onmogelijke dingen. Als voorbeeld, de eigen test van Google Pagespeed Insights geeft meestal aan dat Google Analytics de website vertraagt. Dat is op zich heel bijzonder aangezien het beide tools van Google zijn.

Een andere vertrager die ik regelmatig tegenkom is de Facebook Pixel. Deze kun je ook niet optimaliseren, aangezien dit soort zaken niet gecached kan worden. Gebruik deze dus alleen als je weet wat je ermee moet en ook daadwerkelijk gebruikt.

Heb jij met behulp van de bovenstaande blog jouw website geoptimaliseerd? Laat de resultaten weten in een reactie onder deze blog.

Als je bezig bent met het optimaliseren van je WordPress website wil je ook op GTMetrix.com de hoogst mogelijke scores behalen. Ik schreef al eerder een artikel over het optimaliseren van je snelheid.

GTMetrix verbeteren in WordPress

Een prima hulpmiddel is hierbij GTMetrix.com. Houd er wel rekening mee dat dat je test vanuit het buitenland, de dichtstbijzijnde testlocatie is Londen. Het is dus een iets negatief beeld wanneer meer dan 90% van je bezoek uit Nederland komt. Met dit in je achterhoofd is het zeker een goede start om hiermee te beginnen.

De mogelijkheden van GTMetrix zijn enorm, daarom zal ik mij beperken tot de functies die ik het meest tegenkom tijdens optimalisaties.

Waar begin je dan met optimaliseren? Mocht je ooit je eigen huis of kantoor schoonmaken dan begin je ook vaak in het deel waar het het minst schoon is. Waarom? Daar zie je snel resultaat en mocht je niet alles af kunnen ronden dan is het ergste alvast gebeurd. Dat zeg ik tenminste altijd tegen mijzelf, jij ook?

1. Afbeeldingen optimaliseren vanuit GTMetrix

Begin dus bij de scores die een hoge letter uit het alfabet aangeven, bijvoorbeeld een F. Vaak zullen dit de afbeeldingen zijn, die of heel groot zijn, of niet correct gecomprimeerd. Ik schreef al eerder over het optimaliseren van je afbeeldingen om je snelheid te verbeteren. GTMetrix helpt je ook. De test geeft aan welke afbeeldingen geoptimaliseerd moeten worden en biedt daarnaast de mogelijkheid deze geoptimaliseerde afbeeldingen direct te downloaden.

Geoptimaliseerde afbeelding GTMetrix downloaden

Sla ze lokaal op, pas de naam aan (er wordt een aardige lap code toegevoegd aan de bestandsnaam) en upload de geoptimaliseerde afbeeldingen via FTP in de juiste map.

Dit was al de eerste stap naar een geoptimaliseerde snelle website. Vaak een grote stap, zeker gezien het feit dat een behoorlijk deel van de websitebouwers hier geen rekening mee houdt of hun klanten hier niet in adviseert.

2. Aantal requests verminderen

Hoe meer requests, hoe langer het duurt voor een pagina geladen is. Hoe ontstaan requests? Iedere plug-in die je actief hebt staan haalt zaken van de server op. Deze worden opgevraagd door de bezoeker van je website op de server waar je WordPress website gehost wordt.

Logisch dus dat hoe hoger het aantal requests, hoe trager je website zal laden. Zaak om deze zo laag mogelijk te krijgen dus.

Ga naar het overzicht van de geïnstalleerde plugins en neem deze lijst eens kritisch door. Als ik dit samen met mijn klanten doe, komen we verrassend genoeg altijd tot de conclusie dat er minimaal 1 plugin actief is die niet gebruikt wordt.

Network Tab GTMetrix

Is dit echt niet het geval, kijk dan in GTMetrix (op het tabblad Waterfall) naar alles dat geladen wordt. Mogelijk maak je gebruik van een plugin die heel veel verkeer veroorzaakt, terwijl je dit ook kunt oplossen met een eenvoudige regel die je toevoegt aan je functions.php.

Een voorbeeld hiervan zal ik verderop in deze blog hiervan toelichten.

3. Leverage browser caching

Iedere website-optimalisatie draait grotendeels om de juiste caching. Voor het optimaliseren maak ik altijd gebruik van W3 Total Cache. Wat stel ik hier in:

  1. Page Cache
  2. Browser Cache
  3. Object Cache

Heb je niet de mogelijkheid om te kiezen bij de instellingen van deze caches voor memcached? Dan zou ik zeker eens navragen bij je provider of dit een mogelijkheid is. En anders is een verhuizing het overwegen waard voor een optimale snelheid.

Stel nooit de minify en database Cache van W3 Total Cache in. Mijn ervaring is dat dit vaak probleemveroorzakers zijn en ze vertragen eerder dan dat ze snelheidswinst opleveren.

4. Enable gzip compression

Ook dit is een onderdeel dat ik regelmatig tegenkom bij met name goedkope hostingproviders. GZip is een manier van compressie op serverniveau. Deze wordt geactiveerd vanaf de server als het beschikbaar is. Mocht je om wat voor reden dan ook GZip niet kunnen activeren, dan kun je proberen deze code toe te voegen aan je htaccess-bestand.

mod_gzip_on Yes
mod_gzip_dechunk Yes
mod_gzip_item_include file .(html?|txt|css|js|php|pl)$
mod_gzip_item_include handler ^cgi-script$
mod_gzip_item_include mime ^text/.*
mod_gzip_item_include mime ^application/x-javascript.*
mod_gzip_item_exclude mime ^image/.*
mod_gzip_item_exclude rspheader ^Content-Encoding:.*gzip.*

Als je wilt testen of GZip-compressie juist geactiveerd is op jouw server kun je dit testen op deze website.

5. Remove query strings

Bronnen op je website met een “?” in de url worden niet door alle servers gecached. Zonde, hierdoor verlies je dus kostbare snelheid omdat het item constant volledig van de server opgehaald moet worden. Hoe los je dat op?

Je hebt meerdere opties, de eerste optie is het makkelijkst. Voeg de plugin ‘remove query strings from static resources’ toe aan je WordPress installatie. Plugin activeren en melding verdwenen. Maar waarom een plugin gebruiken als het ook met een eenvoudig stukje code in je .htaccess-bestand kan? Dat heeft absoluut de voorkeur. Gebruik deze code in je .htaccess-bestand:

/*** Remove Query String from Static Resources ***/ function remove_cssjs_ver( $src ) { if( strpos( $src, ‘?ver=’ ) ) $src = remove_query_arg( ‘ver’, $src ); return $src; } add_filter( ‘style_loader_src’, ‘remove_cssjs_ver’, 10, 2 ); add_filter( ‘script_loader_src’, ‘remove_cssjs_ver’, 10, 2 );

Mocht het probleem niet opgelost worden kijk dan even in W3 Total Cache naar je Browser Cache tabblad en zorg dat de optie “Prevent caching of objects after settings change” uitgevinkt is.

[et_bloom_inline optin_id=”optin_6″]

6. Add Expires Headers

Expires headers laat browsers wanneer ze een gecachete versie van je website moeten laten zien en hoe lang ze dit vast moeten houden.

Deze kun je instellen via (alweer…?) W3 Total Cache. Onder browser cache kun je deze optie aanvinken.

Mocht je geen gebruik maken van W3 Total Cache, dan kun je handmatig deze code toevoegen aan je .htaccess-bestand.

<filesmatch ".(ico|jpg|jpeg|png|gif|js|css|swf)$"="">

  
  ExpiresActive On
  ExpiresDefault A600
  ExpiresByType image/x-icon A2592000
  ExpiresByType application/x-javascript A604800
  ExpiresByType text/css A604800
  ExpiresByType image/gif A2592000
  ExpiresByType image/png A2592000
  ExpiresByType image/jpeg A2592000
  ExpiresByType text/plain A86400
  ExpiresByType application/x-shockwave-flash A2592000
  ExpiresByType video/x-flv A2592000
  ExpiresByType application/pdf A2592000
  ExpiresByType text/html A600


Je moet er rekening mee houden dat je deze melding niet altijd helemaal op kunt lossen. Vooral als je gebruikmaakt van externe tools als bijvoorbeeld Facebook, Hotjar, chatapplicatie als Tawk.to,

7. Minify JavaScript en CSS

Belangrijke vertragers van je website zijn vaak onnodig veel javascripts en stylesheets (CSS) die geladen worden. Je hebt bij de eerdere stappen al gekeken naar het aantal overbodige plugins die je uiteindelijk toch niet nodig hebt, dat is al een eerste stap in het optimaliseren van deze zaken. Maar er is meer mogelijk.

Download JCH Optimize

Download JCH (affiliate link)

In deze blog over het cachen en optimaliseren van je website schreef ik al over de plugin JCH Optimize (hier te downloaden via affiliate link van Lamper Design). Deze installeer ik standaard bij iedere optimalisatie in combinatie met W3 Total Cache. Deze verzorgt het samenvoegen van scripts en de stylesheets. Hierdoor zal het aantal requests wat deze veroorzaken drastisch verminderen. Vaak haal je met de juiste instellingen van deze plugin al een winst van minimaal 30%.

De plugin is vrij simpel. Je hebt de keuze uit verschillende gradaties van samenvoegen, test hiermee. Niet alle thema’s zullen de hoogste optimale optie kunnen verwerken, dus test na elke wijziging dus of je site nog naar behoren functioneert. Vergeet ook niet dat JCH een eigen cache heeft en leeg deze dus na het maken van wijzigingen.

Je kunt de plugin eerst testen, de gratis versie biedt drie optimalisatieniveau’s, wil je alle mogelijkheden benutten dan zul je de pro-versie aan moeten schaffen.

8. Conclusie

Misschien vraag jij je af waarom ik kies voor GTMetrix als basis voor een optimalisatie. Er zijn zoveel verschillende testen beschikbaar, waarom specifiek deze? De reden hiervoor is simpel. Alle testen kijken globaal naar dezelfde punten. GTMetrix geeft in mijn beleving het duidelijkst aan waar de pijnpunten van een website liggen. Daarnaast; als je deze score verbetert, zul je direct ook het resultaat zien in alle andere testen.

Regelmatig krijg ik de vraag hoe lang het duurt om een website te optimaliseren. Dit is lastig in te schatten. Het is van zoveel verschillende ex- en interne factoren afhankelijk, een vaste tijd is hier niet voor te geven. Gemiddeld reken ik vier uur per website, meestal is dit ook wel de minimale tijd die nodig is voor het beste resultaat.

Ook wordt mij vaak gevraagd waarom ik geen gebruik maak van een CDN. Dit antwoord kun je vinden op https://www.managedwphosting.nl/2015/09/heb-ik-een-content-delivery-network-cdn-nodig/. Hier heb ik niets aan toe te voegen. De simpele conclusie is: als meer dan 90% van je verkeer uit Nederland komt, heeft het geen enkel nut, het zal dan zelfs eerder vertragend werken op je website.

Als laatste een korte uitleg waarom ik gebruik maak van W3 Total Cache terwijl er diverse andere plugins beschikbaar zijn als WP Supercache, Fastest Cache, WP Rocket en nog een aantal bekende namen. De reden hiervoor is simpel. Ik behaal nog steeds het beste resultaat met de combinatie van deze plugins. Heb recent nog getest met WP Rocket, maar ook deze betaalde tool haalt niet het resultaat wat de genoemde gratis plugins halen.

Heb jij ervaring met andere plugins en ben je benieuwd of deze misschien beter zijn? Laat het weten in een reactie, het is zeker de moeite van het testen waard.

Wil jij ook een snelle website en meer omzet maar heb je geen idee hoe het werkt? Ik help je graag, vul de onderstaande aanvraag in en wie weet heb jij deze week ook het hoogst haalbare resultaat uit je website.

Heb je de afbeeldingen op je WordPress website geoptimaliseerd zoals in deze blog beschreven? Ben je dan nu klaar voor de optimalisatie 2.0? Het instellen van de cache van je website en het optimaliseren van de CSS- en JS-bestanden. Wat?! Oké, eerst een korte uitleg dan.

De vormgeving van je website wordt geregeld vanuit de stylesheets. Dit zijn Cascading Style Sheet bestanden. Hier staan diverse regels code in die er bijvoorbeeld voor zorgen dat je H1- en H2-koppen een bepaald lettertype, bepaalde lettergrootte en kleur hebben. Dit is allemaal vastgelegd in een standaard die al vele jaren meegaat en waar zelden codes bij komen of af gaan. Veel van deze bestanden zul je nog nooit gezien hebben. Als er namelijk geen problemen met je website zijn heb je hier weinig mee te maken en moet je er vooral vanaf blijven. Wil je toch meer lezen over de mogelijkheden van CSS? In deze blog leg ik globaal aan hoe je deze bestanden aan kunt passen naar wens of ervoor zorgt dat jouw eigen code de standaard stijl overschrijft.

Maar ik noemde zojuist ook de JS-bestanden. Wat zijn dit? JavaScript bestanden verzorgen veel functionaliteit op je website. Neem als voorbeeld een inschrijving voor de nieuwsbrief of het verzenden van een contactformulier. Beiden beginnen via een JavaScript bestanden acties te ondernemen als er op de verzend- of inschrijfbutton geklikt word. De genoemde CSS- en JS-bestanden vertragen je website. Waarom? Simpelweg omdat als er geen caching op je WordPress website draait en hierdoor voor elk verzoek (elke klik dus) minimaal 1 bestand opnieuw geladen moet worden. Maar jij bent slim, daarom lees je mijn blogs natuurlijk ook alleen maar om nog slimmer te worden.

Om het extra complex te maken, de bestanden krijgen ook een expire time mee. Dit houdt in dat als er gevraagd wordt om bepaalde vormgeving of functionaliteit, de bestanden óf opnieuw opgehaald moeten worden óf ze al klaar staan en gebruikt worden zonder opnieuw te laden.

Tot nu toe is er nog geen probleem. Maar waarom moet je deze bestanden dan optimaliseren? Is dat wel nodig dan? Hier kan ik kort over zijn: Ja. Veel geïnstalleerde plugins gebruiken daarnaast nog hun eigen stylesheets en JavaScript-bestanden. Als je deze kunt combineren kun je daarmee een aanzienlijke snelheidswinst halen. Dit is uiteraard ook helemaal afhankelijk van je hosting.

Hoe optimaliseer je dan de CSS en de JS bestanden? Dat leg ik je graag uit.

  1. W3 Total Cache plugin
  2. JCH Optimize plugin
  3. Conclusie

1. W3 Total Cache plugin

Op alle door mij gebouwde of geoptimaliseerde WordPress websites zul je de W3 Total Cache plugin vinden. Ondertussen heb ik al diverse andere plugins getest, maar het beste resultaat behaal ik nog steeds met een goed afgestelde W3 Total Cache. Dus voor mij nog geen reden om te switchen. Maar het “goed afgestelde” is dus wel een belangrijk iets. Want door verkeerd instellen kan je website juist trager worden, terwijl je aan het optimaliseren bent!

General settings

Wat stel ik hier in? De opties die ik instel vind je hieronder. Wat stel ik hier niet in? De database cache, die geeft vaak onverklaarbare problemen. En ook de minify van W3 laat ik bijna altijd uit. Hierover later meer.

Wat ook van belang is, is om te weten wat voor cache er op je server draait. De meeste van mijn klanten maken gebruik van de kwaliteitshosting van Managedwphosting inclusief Varnish caching.

Wat vink ik aan ik aan op het General Settings tabblad?

  • Pagina Cache – In ieder geval Disk Enhanced en beter Memcached als je provider dit ondersteunt.
    Pagina Caching WordPress
  • Object Cache – Ook Disk Enhanced en beter ook Memcached
    Object Caching WordPress W3 total cache
  • Browser Cache – Enable
  • Reverse Proxy – Hier voer je een eventuele Varnish server in zodat deze geleegd kan worden op het moment dat je je cache leegmaakt.

Pagina cache

Als je website op SSL (https) draait is het raadzaam om aan te vinken dat deze requests gecached worden.

W3 Total Cache

Object cache

Hier hoef je geen specifieke wijzigingen te maken. Als het via General Settings geactiveerd is kun je dit zo laten.

Browser cache

Met deze instellingen kun je veel winst behalen in bijvoorbeeld de snelheidstest op Gtmetrix.com waar ik deze blog over geschreven heb.

Object Cache W3 Total Cache

Cache van WordPress legen

Je hebt nu alle caching optimaal ingesteld. Maar soms kan het nodig zijn dat je alle cache leegt. Hoe je dit doet? In de backend van je WordPress website vind je bovenaan een Performance tekst. Als je daar overheen gaat zie je in het submenu de optie ‘Empty all caches’.

2. JCH Optimize plugin

Veel snelheidstesten zullen aangeven dat je winst kunt halen door de CSS- en JS-bestanden van je website te combineren. Dit betekent heel simpel dat er zoveel mogelijk bestanden samengevoegd worden. En daarnaast kijkt deze plugin naar de volgorde van laden. Sommige scripts zijn namelijk pas nodig als de pagina al helemaal geladen is. Het kan je website aanzienlijk versnellen door de scripts en stylesheets die je eigenlijk pas later nodig hebt, te verplaatsen naar de footer. Hiervoor zijn diverse opties. Ik maak veel gebruik van de plugin JCH Optimize.

JCH Optimize WordPressMijn ervaring met deze plugin is dat je hiermee behoorlijke snelheidswinst kunt behalen. Maar daarnaast is de plugin erg agressief. Dus wees hier voorzichtig mee. Je kunt verschillende niveaus van compressie inschakelen. Begin laag, is mijn advies, en test goed of alles nog werkt op je website.

Daarnaast kun je nog de opties instellen voor HTML minificatie en nog meer opties. Begin met het testen van de automatic settings en als je die optimaal ingesteld hebt, kun je aan de slag met de andere opties, mocht dit nog nodig zijn.

Combine CSS en Java

Dit is het belangrijkste deel van van de plugin. This is where the magic happens. Daaronder vind je ook een belangrijke button. Dat is de Clean Cache button. Mocht je bezig zijn met het aanpassen van je website met CSS dan zul je deze knop regelmatig moeten gebruiken. Naast het legen van de eerder genoemde W3 Total Cache plugin moet je dus ook deze cache legen. Soms zelfs meerdere keren.

JCH Optimize instellingen

Mijn advies is dan ook: mocht je echt gaan verbouwen aan je website zet de caching plugins dan volledig uit. Dit kan je een hoop frustratie voorkomen, kan ik je uit ervaring vertellen.

Er is een gratis versie van de JCH Optimize WordPress plugin. Daarnaast heb je ook nog de mogelijkheid om een pro versie aan te schaffen. Die begint met een single-site licentie van 29 dollar. Eventueel kun je een developer licentie aanschaffen als je dat wilt. De extra mogelijkheden die je krijgt met de pro-versie zijn onder andere Lazy Load van je afbeeldingen en nog meer mogelijkheden om je CSS bestanden te optimaliseren.

Zelf heb ik de Pro versie in gebruik maar deze opties gebruik ik eigenlijk bijna nooit. Dus mijn advies is om het eerst te proberen met de gratis versie en mocht je de genoemde functies missen kun je altijd de Pro aanschaffen op https://www.jch-optimize.net/subscribe/levels.html#wordpress.

3. Conclusie

Zoals je waarschijnlijk begrijpt gaat het te ver om een stap voor stap handleiding te schrijven voor de caching van jouw website. Daarvoor is het een te complex geheel en per website is dit zo verschillend dat hier geen standaard oplossing voor is. Elke optimalisatie is maatwerk. En elke optimalisatie kost een aantal uren testen.

Let er op bij aanschaf van een thema. En mag ik je een tip geven? Haal de demopagina van de website eens door https://gtmetrix.com. Het zegt niet alles, maar het kan je wel een globale indicatie geven van de kwaliteit van een thema. Het kost moeite om de onderstaande score te behalen en te behouden. Er zijn enorm veel factoren die hier invloed op hebben.

GTMetrix score

Iedereen wil een snelle WordPress website. Maar hoe maak je die sneller dan? Waar kijk je naar en hoe lees je de gegevens van bijvoorbeeld GTMetrix (zie eerdere blog over snelheid testen)? Wat kun je al offline aan website optimalisatie doen? Optimaliseer de afbeeldingen voor een snelle website.

Trage WordPress website optimaliserenEr zijn twee zaken die veel invloed hebben op het optimaliseren van de snelheid van je website. Dat zijn je afbeeldingen en caching. Daarnaast is ook het aantal requests van belang. Elk request zorgt ervoor dat het iets langer duurt voordat je website geladen is. Hoe meer plugins er draaien op jouw website, hoe trager deze dus uiteindelijk zal worden. Meestal gaat het om milliseconden, maar alles bij elkaar kan het aanzienlijk schelen. In deze blog geef ik een aantal tips over het optimaliseren. Het is geen stap-voor-stap handleiding, maar een blog waardoor je na gaat denken over bepaalde zaken en vooral waarom je ze wel of juist niet doet op jouw WordPress website.

In het blog van volgende week zal ik verder ingaan op W3 Total Cache. Er zijn diverse gratis en onbetaalde caching plugins voor WordPress. Ik installeer zelf altijd in ieder geval W3 Total Cache en vul deze waar nodig aan met andere tools. Maar hierover volgende week meer. Deze week gaan we het hebben over het optimaliseren van je afbeeldingen. Ik ga niet zeggen wat goed of fout is, ik ga alleen aangeven welke methodes je kunt gebruiken om grote afbeeldingen op te sporen en in de toekomst kunt voorkomen. Er zijn namelijk diverse wegen die naar een snelle WordPress website leiden ;-)

  1. Afbeeldingen optimaliseren
    1. GTMetrix
    2. ImageOptim
    3. Photoshop
    4. WordPress plugins
    5. Zoek grote afbeeldingen
      1. Chrome Developers Console
      2. GTMetrix waterfall
      3. Webpagetest.org waterfall

1. Afbeeldingen optimaliseren

1.1 GTMetrix

GTMetrix website testenVaak begin ik met het optimaliseren van een website door deze heel eenvoudig door een scan van GTMetrix.com te halen. En ja, ik weet dat deze gratis scans uitgevoerd worden vanuit Vancouver en dus een iets afwijkend beeld kunnen geven van de snelheid. Al zal dit vaak ook om enkele milliseconden zijn, er zijn mensen die hier veel waarde aan hechten om dit gezegd te hebben. Maar een website met een Total Page Size van 5 of meer megabyte zal vanuit Vancouver niet veel langzamer laden dan vanuit Amsterdam. Het is dan ook vooral een hulpmiddel.

Welke opties van GTMetrix bekijk ik in ieder geval voor het vinden van niet geoptimaliseerde afbeeldingen? Deze opties zijn beiden te vinden onder het tabblad Pagespeed.

  • Serve scaled images – simpelweg wordt een afbeelding op je website gebruikt met een afmeting van 200×200 pixels laadt deze dan niet in op 1200×1200 pixels.
  • Optimize images – comprimeer je afbeeldingen. GTMetrix biedt meteen de geoptimaliseerde afbeelding aan. Download deze en sla op onder dezelfde naam als het origineel. Uploaden via FTP en het originele bestand overschrijven. Weer een goed stap op weg naar een supersnelle WordPress website.
Website Snelheid Optimalisatie

Voor optimalisatie – Na optimalisatie

1.2 ImageOptin

Voor de Mac maak ik gebruik van de gratis tool ImageOptim. Deze is te downloaden op de website voor Windows systemen, Mac en zelfs Linux. Wat doet deze tool? Afbeeldingen comprimeren. Je hebt geen zichtbaar kwaliteitsverlies maar het is soms verrassend wat voor winst er behaald wordt door deze optimalisatietool.

Imageoptim afbeeldingen optimaliserenJe kunt afbeeldingen voordat je ze uploadt naar je website eerst door de tool halen. Wat ik vaak doe als ik een website optimaliseer, is de complete uploads map (of delen daarvan) downloaden via FTP en door de tool halen. Na het optimaliseren van de afbeeldingen upload ik ze weer. Dit kan op een grote website enkele tientallen megabytes schelen. De moeite van het proberen waard dus.

1.3 PhotoShop

Adobe photoshop opslaan voor webAls ik zelf websites bouw of verbouw dan maak ik veel gebruik van Adobe Photoshop om afbeeldingen bij te snijden of op het juiste formaat te knippen.

Er is een handige optie in Photoshop die de afbeeldingen met een zelfgekozen compressie opslaat in het JPG formaat. Kijk hiervoor onder Bestand > Opslaan voor web. Als je kiest voor het JPG bestandsformaat heb je de mogelijkheid om meteen slider de compressie in te stellen. Voor veel afbeeldingen is een compressie van 20% nog uitstekend voor weergave op je website. Ook hiermee optimaliseer je dus al je afbeeldingen voordat je ze uploadt naar de website.

Ben je handig met Photoshop en moet je vele tientallen afbeeldingen optimaliseren? Maak dan gebruik van de batch optie en pas de handelingen automatisch toe op alle foto’s.

1.4 WordPress plugins

Er zijn uiteraard ook nog meer plugins voor WordPress beschikbaar om je afbeeldingen te optimaliseren. Kijk daarvoor eens naar de Imsanity plugin beschreven in deze blog of de in deze blog genoemde WP Smushit. Het gaat te ver om de werking van beiden hier nogmaals uit te leggen. Maar een beetje extra uitleg kan altijd.

Imsanity snijdt afbeeldingen bij naar het ingestelde formaat.  Je kunt bijvoorbeeld instellen dat een afbeelding nooit groter dan 1024 x 1024 pixels mag zijn. Is deze wel groter dan past Imsanity deze aan, uiteraard met behoud van de originele verhoudingen.

WP Smushit is een plugin voor WordPress die een gratis en een betaalde versie kent. Een beperking aan de gratis versie is onder andere dat bestanden groter dan 1MB niet verwerkt worden.

1.5 Zoek grote afbeeldingen

Onder punt 1 heb ik al beschreven hoe je grote afbeeldingen kunt vinden op je website. Maar dit gaat met name over compressie en de grootte van de afbeeldingen. Een andere, minstens net zo belangrijke factor is de bestandsgrootte. Maar hoe vind je de grote bestanden die je website vertragen? Je kunt natuurlijk inloggen via bijvoorbeeld Filezilla FTP en de bestanden sorteren op grootte. Maar daar haal je niet heel veel informatie uit en is de kans op fouten erg groot. Dat kan handiger. Daarom beschrijf ik hieronder drie verschillende tools die je een schat aan informatie kunnen geven voor de optimalisatie.

1.5.1 Chrome Developers Console

Als je gebruik maakt van de Chrome browser en serieus bezig bent met je website dan hoop ik dat je de Chrome Console kent. In deze blog over CSS schreef ik er al eerder over. Het is een geweldige tool die standaard aanwezig is en volledig gratis te gebruiken.

Hoe zoek je grote bestanden met de Console?

  • Ga naar de homepage van je website
  • Ga bovenin de menubalk naar Weergave > Ontwikkelaar > Ontwikkelaarstools
  • Kies voor Network
  • Klik op IMG
  • Ververs het overzicht (Mac is Command + R) en je krijgt een overzicht van alle geladen afbeeldingen inclusief de bestandsgrootte. Wat wil je nog meer?

Afbeeldingen in WordPress optimaliseren

1.5.2 GTMetrix Waterfall

De eerder genoemde GTMetrix website bied ook een zogenaamde Waterfall optie. Hierin kun je exact zien hoe lang het duurt voordat bepaalde elementen geladen worden. Ook de bestandsgrootte word hier getoond. Weer een goed startpunt voor een nog snellere WordPress website met geoptimaliseerde afbeeldingen.

Afbeeldingen WordPress optimaliseren GTMetrix

1.5.3 Webpagetest Waterfall

In de blog over het testen van je WordPress website snelheid kwam deze website ook al naar voren. Het is een erg betrouwbare tool die gerichte informatie kan geven over de onderdelen die geoptimaliseerd moeten worden op jouw website. Ook Webpagetest.org bied een waterfall optie waarin je exact kunt zien hoe lang het duurt voordat bepaalde onderdelen geladen zijn en wat de bestandsgrootte is. Die zocht je toch?

Het overzicht is te vinden als je de test gedraaid hebt onder Details en dan scrollen naar beneden tot na de waterfall.

Webpagetest.org snelheidstest van je WordPress website

2. Conclusie

Heb je het kunnen volgen? Er zijn mogelijk een hoop onbekende termen voorbij gekomen. Het belangrijkste is dat je een aantal tools aangereikt hebt gekregen waarmee je jouw website kunt analyseren. En daarnaast tools om de gevonden problemen direct op te lossen.

Het is gebleken uit onderzoek dat bezoekers al heel snel afhaken op een trage website. Want waarom zou je iets bestellen of uitzoeken op een website of webshop die heel traag is, terwijl de concurrent zijn zaken wel op orde heeft en blijkbaar wel de moeite heeft genomen om de hierboven beschreven stappen uit te voeren? Voor mij zou die keuze absoluut niet moeilijk zijn.

Bedrijven die iemand inhuren voor het optimaliseren van hun website doen dit slim! Naast een tevreden bezoeker die langer op de website blijft, waardeert ook Google de technische kant van je website. Dus ook in het kader van zoekmachineoptimalisatie is het optimaliseren van je afbeeldingen een prima keuze. Heb je deze SEO Checklist al gezien om je website direct beter vindbaar te maken?

Heb je iets aan de blog gehad? Hoeveel heb je kunnen besparen op de grootte van je website? Ik ben benieuwd, laat het mij weten via een reactie onder deze blog. Heb je vragen of opmerkingen? Neem gerust contact met mij op.

Het heeft je bloed, zweet en tranen gekost om je eigen website te bouwen. Of je blogt iedere week. En waar houd je dan rekening mee? Met de vindbaarheid natuurlijk. Je hebt heel goed je best gedaan en een groen bolletje gescoord op het stoplicht van Yoast. En daar ben je heel erg trots op. Maar waar is dat groene bolletje op gebaseerd? Waar kijkt de plugin naar? Tegenwoordig krijg je van Yoast al live advies als je bezig bent met het schrijven van je pagina’s of berichten. Er wordt meteen aangegeven waar de verbeterpunten liggen. In deze SEO checklist zal ik dieper ingaan op een aantal ranking factors waar je jouw website beter vindbaar mee kunt maken.

Hoe maak je je WordPress website beter vindbaar? Door in ieder geval onderstaande punten aan te houden. Kom je daarmee op de eerste positie in Google of andere zoekmachines? Dat ligt aan de zoekterm die jij als focus keyword voor jouw website of pagina gebruikt. Maar door onderstaande stappen te checken voor jouw website maak je in ieder geval een goede start.

  1. Interne links op je website
  2. H1, H2 en H3 koppen
  3. Relevante keywords in je teksten of keyword spam?
  4. Long tail keywords
  5. ALT tags van je afbeeldingen
  6. Staat je keyword in je paginatitel?
  7. Heb je originele content?
  8. Permalinks in WordPress ingesteld?
  9. Meta-omschrijving van je WordPress website
  10. Conclusie

1. Interne links op je website

De term links ken je vast wel. Of hyperlinks. Een groot gedeelte van de mensen weet ondertussen wat je bedoelt als je het hebt over een link op een website. Maar vaak zal het dan gaan over een externe link. Dit is simpel uit te leggen: een link naar een andere website. Meteen een dilemma waar veel mensen tegenaan lopen: laat ik deze in een nieuw tabblad of scherm openen of niet? Wat doe jij? Laat het in een reactie weten en natuurlijk ook waarom je dat doet.

Interne Links in WordPress

Interne of externe links aanmaken in WordPress

Nu hebben het we het alleen nog over externe links gehad. Een interne link is een link naar een post of pagina op jouw website. Dit is bijvoorbeeld een interne link naar mijn pagina over website onderhoud. Deze links hebben altijd al waarde toegevoegd aan je website maar de laatste tijd lijken deze zwaarder te gaan wegen als Google rankingfactor.

Net als externe links geldt voor interne links dat je deze moet inzetten waar het past om een natuurlijke tekst te krijgen. Ik maak vaak gebruik van interne links om in mijn blogs te linken naar oudere blogs. Handig toch, als je leest over een onderwerp en de uitleg van een woord staat in een ander blog?

2. H1, H2 en H3 koppen

Als je een boek leest wat lees je dan liever? Een volledige pagina met een hele lange tekst of een tekst die duidelijk onderverdeeld is in koppen en subkoppen? Dat is natuurlijk een open deur. Mensen beginnen niet met lezen maar met het scannen van een tekst. En een lange tekst scannen is niet te doen maar een tekst met duidelijke alinea’s en koppen wel. Lezers van jouw website kunnen hierdoor direct zien waar jouw bericht over gaat en beslissen of het artikel interessant genoeg is om te blijven of weg te gaan.

H1 tot H6 koppen in WordPressJe schrijft je teksten voor de lezers en niet voor Google, daar waren wij het al over eens. Maar waarom zou je de tekst niet voor beiden optimaliseren? Google maakt gebruikt bij het indexeren van je website van de koppen en tussenkoppen om te kijken hoe relevant jouw artikel is op verschillende zoektermen. Maak hier dus slim gebruik van. Hiervoor geldt uiteraard ook: overdaad schaadt.

Wat voor koppen kun je gebruiken in een WordPress website? Standaard is de tekst opgemaakt als alinea. Je hebt daarnaast de keuze tussen Kop 1 tot en met Kop 6. Bouw je WordPress pagina’s en berichten zo op dat er een H1 titel is en verdeel de H2 tot H6 koppen over je pagina’s. Zelf maak ik gebruik van de H1 tot en met H3 koppen. Veel thema’s maken bijvoorbeeld gebruik van de H6 koppen als titel voor je widgets. Kijk het maar eens na op jouw website, dit kun je doen door gebruik te maken van de beschreven Developer Tools van Google Chrome in deze blog over CSS.

Als er een paginatitel gedefinieerd is in jouw WordPress template zal deze vaak H1 gemaakt worden. Kijk dit dus na zodat je niet zelf ook nogmaals met een H1 aan de slag gaat. En maak een natuurlijk profiel van koppen en subkoppen op je pagina’s. Maak ook gebruik van het door jezelf ingestelde focus keyword in de Yoast SEO plugin of een andere plugin.

3. Relevante keywords in je teksten of keyword spam?

Ja dat is een mooie… Maar wat zijn relevante keywords? Dat is vrij simpel: gaat je website over webdesign, schrijf dan ook over webdesign en alles wat ermee te maken heeft. En ga niet schrijven over stoeptegels. Moeilijker is het eigenlijk helemaal niet. Klaar?

Heb je wel eens teksten gelezen waar je in de eerste twee zinnen al minimaal vier keer het woord webdesign in tegengekomen was? Ik kom ze dagelijks tegen. Een typisch geval van teksten schrijven voor Google in plaats van voor je bezoekers. Op dit moment is het helaas nog zo dat sommige van deze overgeoptimaliseerde websites best goed scoren in de zoekmachines, ondanks dat Google aangeeft dat ze hier naar kijken en hier penalties voor uitdelen. Zorg dat het keyword op een natuurlijke manier in de tekst voorkomt. En uiteraard ook in de bij punt twee benoemde koppen.

Keywordspam WordPress

Iemand iets wits aan?

Moet dit altijd het exacte zoekwoord zijn? Nee. Als je over webdesign schrijft en je maakt een pagina over zoekmachineoptimalisatie dan snapt Google dat dit bij elkaar hoort. En dit kan uiteraard ook op dezelfde pagina op je website. Focus je dus niet heel erg op je keyword maar schrijf goed lopende en leesbare teksten.

4. Long tail keywords

Hoe vind je de juiste zoekterm voor jouw pagina of artikel op jouw website? Dat kun je onder andere doen met de Google Keyword Planner. Maar het begint al eerder, voordat je de computer opstart. Schrijf woorden of termen op die relevant zijn voor jouw product of dienst. En ga hiermee aan de slag in de Google Keyword Planner om te kijken wat het zoekvolume is. Dit is heel erg basis uitgelegd. Er zijn bedrijven zoals de op mijn strategische partnerpagina genoemde Letterzaken die een compleet zoekwoordenonderzoek voor je kunnen doen in het kader van de optimalisatie van je website.

Bewust spreek ik ook over een zoekterm en geen zoekwoord. Waarom? Een zoekterm kan namelijk bestaan uit meerdere woorden. En wil je tegenwoordig kans maken om vindbaar te worden in Google dan adviseer ik (en nog vele anderen) gebruik te maken van long tail keywords. Waar denk je meer kans mee te maken? Met de zoekterm ‘WordPress website’ of met de zoekterm ‘WordPress website laten ontwerpen’?

5. ALT tags van je afbeeldingen

In heel veel SEO checklists kom ik het tegen. En op nog veel meer websites waar ik een kijkje achter de schermen krijg zie ik dat het niet ingevuld is. De ALT tag van de afbeeldingen. Maar waarom zou je die invullen dan, vraag jij je af? Omdat Google wel heel ver is met de techniek om afbeeldingen te ‘lezen’ maar dit nog niet op grote schaal inzet.

ALT tags WordPress imagesOm je afbeeldingen te optimaliseren voor de zoekmachines voer je dus een alternatieve tekst in die jouw afbeelding beschrijft voor Google. Deze ALT tag kan Google namelijk wel lezen.In WordPress heb je direct de mogelijkheid om bij het invoegen van een mediabestand een ALT tag in te voeren. Zorg dat je focus keyword ook hier weer in terug komt.

6. Staat je keyword in je paginatitel?

Je bent bezig met het optimaliseren van je WordPress website. Dus waar begin je dan mee? Met een een paginatitel die het focus keyword van je pagina of bericht bevat. De eerste optie die je in WordPress krijgt bij het starten van een nieuw item is meteen de paginatitel. Hoe optimaliseer je deze? Je kunt op je website een andere paginatitel gebruiken dan er in Google getoond wordt. Keyword paginatitelHoe je dat doet? Wijzig dan de paginatitel via de Yoast SEO plugin. Hier kun je een paginatitel en metaomschrijving opgeven.

Wat is er aan de paginatitel van belang voor de vindbaarheid van je website? Zorg dat je keyword voorkomt in de paginatitel. Dit kan dus een woord zijn of een zoekterm van meerdere woorden. Plaats het keyword bij voorkeur vooraan in je paginatitel voor de beste indexatie door Google.

7. Heb je originele content?

Regelmatig lees ik blogs waarvan ik denk: “dit heb ik eerder gelezen”. Helaas zijn er mensen die graag hoog in Google willen komen en hiervoor 1 blog schrijven die ze in iets aangepaste versie op Duplicate Content WordPressverschillende platformen plaatsen. En daar dan vooral links in plaatsen naar voor hen belangrijke pagina’s.

Op een blog dat jij schrijft heb je uiteraard copyright. Wil je controleren of jouw blog gekopieerd is? Je kunt hiervoor een tool gebruiken die te vinden is op http://www.seoreviewtools.com/duplicate-content-checker. Probeer het eens uit, je zult verbaasd staan hoeveel er klakkeloos overgenomen wordt.

Originele content op je website is dus heel erg van belang. En ja, dat kost tijd. Maar na verloop van tijd zul je zien dat relevante originele content gedeeld gaat worden en dat mensen het waarderen dat jij tijd steekt om je expertise te delen met hen. Laat je niet verleiden tot het posten van een gekopieerde blog, eerlijk duurt in dit geval het langst en de claims die hiervoor uitgedeeld worden zijn niet mis. Dit geldt uiteraard ook voor afbeeldingen die je zonder toestemming gebruikt in je blogs. Wordt jouw blog gekopieerd? Lees dan in de blog van Charlotte’s Law welke smoesjes je minimaal te horen gaat krijgen. De stagiair doet het nog steeds erg goed…

8. Permalinks in WordPress ingesteld?

In WordPress heb je de mogelijkheid om zogenaamde mooie url’s in te stellen. Je kunt hiervoor naar Instellingen > Permalinks. Standaard staat er in WordPress bij een pagina of bericht ?p=123. Voor het optimaliseren van je website moet je deze echt aanpassen naar een duidelijke url met daarin ook het focus keyword.  Op de meeste websites voldoet het om de instellingen van de permalinks van ‘Plain’ om te zetten naar ‘Berichtnaam’.

Permalinks WordPress instellen

In je pagina of bericht dat je maakt of aanpast op je WordPress website heb je direct onder de paginatitel de mogelijkheid om de permalink te wijzigen. Dit betekent dat je de url kunt aanpassen. Als jij de paginatitel invult zal WordPress automatisch de URL invullen. Door erop te klikken krijg je de mogelijkheid om deze aan te passen.

Permalink in WordPress

9. Meta-omschrijving van je WordPress website

Wat is de meta-omschrijving en wat is de invloed op je vindbaarheid hiervan? Vooral het laatste is veel onduidelijkheid over merk ik. De meta-omschrijving is datgene wat mensen zien als ze jouw website te zien krijgen in de zoekresultaten van de zoekmachines.

Heeft de meta-omschrijving direct invloed op je vindbaarheid? Daar kan ik kort over zijn: nee. Het is niet direct van invloed op de vindbaarheid van je website en is dus ook geen SEO rankingfactor. Maar het heeft wel invloed op het gedrag van je potentiële bezoekers. Zorg dus dat er een goede beschrijving in staat van hetgeen men op je website zal vinden.

Zorg dat het focus keyword voorkomt in de metaomschrijving. Ja maar dat heeft toch geen zin zij ik net? Dat is niet helemaal waar. Als mensen zoeken op jouw focus keyword en jouw pagina wordt in de zoekresultaten getoond dan zal het focus keyword in de metaomschrijving vetgedrukt worden door Google. Welk zoekwoord heb ik gebruikt voor onderstaande zoekopdracht denk jij?

Facebook Debug Tool

Het is dus belangrijk dat er een duidelijke probleemomschrijving in je meta-omschrijving staat. En een call-to-action om mensen te triggeren een bepaalde actie te ondernemen.

10. Conclusie

Er worden dagelijks tientallen artikelen gepubliceerd over vindbaarheid van je website. En de meningen lopen sterk uit elkaar als het erop aan komt. Als je bovenstaande tips consequent doorvoert zul je merken dat je hier uiteindelijk resultaat mee gaat halen.

Verwacht zeker niet dat je volgende week op de eerste positie in de zoekmachines staat. Er is meer nodig dan alleen het bovenstaande goed doorvoeren. Laat je niet verleiden tot illegale praktijken en neem de tijd om onderzoek te doen voordat je überhaupt ergens mee begint. En het allerbelangrijkste is in mijn beleving dat jij je focust op je klanten en niet op zo hoog mogelijk scoren in de zoekmachines. Schrijf je teksten dus voor mensen zoals al eerder in dit artikel aangegeven.

Wil je vrijblijvend sparren over de vindbaarheid van je website? Neem dan gerust contact op via info@lamper-design.nl of stuur een bericht via de website.

 

WordPress is een systeem dat wereldwijd heel veel gebruikt wordt. Zowel door ervaren internetbureaus als door beginners. Daar is het systeem ook grotendeels op ingericht. Ben je onervaren en heb je een WordPress vraag; je start Google.nl en tikt in wat je probleem is. De kans is heel groot dat er iemand ergens op de wereld een soortgelijk probleem heeft gehad en zo vriendelijk is geweest om de oplossing voor jou te noteren in een support forum of blog.

Maar toch kom ik regelmatig WordPress websites tegen waar ‘foutjes’ in zitten die echt niet nodig zijn. In deze blog zal ik een aantal van deze zaken benoemen en de oplossing erbij geven. Dat is prettig voor jou: gaat je website weer meer richting een professionele WordPress website. Niet van echt te onderscheiden. Lees daarom snel verder over de veel gemaakte WordPress fouten.

  1. Standaard tagline ‘En nog een WordPress website’
  2. Standaard WordPress favicon gebruiken
  3. Standaard permalink structuur gebruiken
  4. Geen contactformulier op de contactpagina
  5. Geen backup maken van je WordPress website
  6. Vergeten afbeeldingen te comprimeren
  7. WordPress updates negeren

1. Standaard tagline ‘En nog een WordPress website’

Nog een WordPress websiteBijgaand zie je een screenshot van Google gemaakt op zaterdag 21 februari 2016. Je ziet ze nog steeds! De websites met een standaard tagline. Als je WordPress installeert kun je een titel voor je website opgeven. Die wordt vaak door mensen wel ingevoerd. Maar daarnaast is er nog een tagline. Dit is een beschrijving van je WordPress website. Een aanvulling op je websitetitel dus.

Een tagline is dus een regel met daarin de beschrijving van je website. Standaard voegt WordPress hier dus ‘En nog een WordPress website toe’. Maar hoe wijzig je dit?

Tagline WordPressAls je ingelogd bent op je website ga je naar:

  • Weergave
  • Klik op je op customizer
  • Onder Site identiteit heb je de mogelijkheid om een Websitetitel in te voeren;
  • Direct daaronder zie je een veld Ondertitel. Dit is je tagline. Maak hier slim gebruik van.

Mijn advies is om een unieke tagline te kiezen die in 1 zin beschrijft waar jouw website over gaat. Hiermee communiceer je duidelijk met je doelgroep en is het voor de bezoekers van je website direct duidelijk wat je bedrijf doet.

2. Standaard WordPress favicon gebruiken

Favicon WordPressDe favicon is een deel van de identiteit van je website. Het is een klein icoontje dat geassocieerd wordt met je website. Het wordt weergegeven in de paginatitel in het tabblad van je browser. Maar als iemand jouw website toevoegt aan zijn of haar favorieten wordt daarbij ook je favicon getoond.

Veel mensen laten het standaard favicon staan, of deze wordt meegenomen in een premium thema dat geïnstalleerd wordt. Pas het aan en geef je website een persoonlijke touch!

Je kunt ervoor kiezen zelf een favicon te maken met bijvoorbeeld Adobe Photoshop of je gebruikt een gratis online favicon creator. Tegenwoordig kun je ook gewoon gebruik maken van een png of jpg bestand dat je invoegt in de WordPress customizer. Hoe voeg je die favicon dan in?

Favicon invoegen in WordPress website

Als je ingelogd bent op je website ga je naar:

  • Weergave
  • Klik op je op customizer
  • Onder Site identiteit heb je de mogelijkheid om een afbeelding te selecteren. Deze moeten minimaal 512 pixels breed en hoog zijn en vierkant.

Deze customizer opties zijn niet altijd nodig voor het instellen van een favicon. Veel premium thema’s hebben de mogelijkheid om via de thema-opties een eigen favicon te kiezen.

Om professioneel over te komen is het echt nodig om je favicon aan te passen als je dit nog niet gedaan hebt. En je weet nu hoe het moet, dus wat houdt je tegen?

3. Standaard permalinkstructuur gebruiken

Een permalink is een permanente statische snelkoppeling naar een specifieke pagina of blog in je WordPress website. De standaard permalink structuur van WordPress is gelijk aan www.jewebsite.nl/?p=122. Dit ziet er niet alleen erg slecht uit maar het is ook niet goed voor je SEO optimalisatie en je bezoekers.

Een gebruikers- en zoekmachinevriendelijke permalinkstructuur helpt je niet alleen beter te ranken in de zoekmachines, maar het ziet er ook professioneel uit voor de bezoekers van je website. Als je WordPress geïnstalleerd hebt, vergeet dan niet om wijzigingen te maken aan je permalink structuur onder Instellingen > Permalinks.

Permalinks WordPress

Om het meeste resultaat te behalen op het gebied van SEO adviseer ik om keywords te gebruiken in de permalinkstructuur.

4. Geen contactformulier op de contactpagina

Nog steeds kom je ze tegen. Websites waar geen contactformulier gebruikt wordt.  Wat je veel ziet is dat er wel een contactpagina aangemaakt wordt maar dat hier alleen de contactgegevens op staan. Dit is echt een grote misser! Je maakt het mensen onnodig moeilijk om contact met je op te nemen. Dat is de belangrijkste reden. En daarnaast zal je mailbox ook al snel vollopen met nutteloze spamberichten.

Contactforms WordPressEn de oplossing voor deze misstap is zo eenvoudig. Maak gebruik van een eenvoudig contactformulier met bijvoorbeeld Contact Form 7 of Ninja Forms.

Wil je meer? En er ook iDEAL of Paypal betaalmogelijkheden aan koppelen zoals op de website van bijvoorbeeld Praktijk Sherpa? Schaf dan de Gravity Forms plugin aan. Hiermee heb je echt volledige vrijheid om een flexibel en gebruikersvriendelijk contactformulier op je WordPress website te plaatsen.

5. Geen backup maken van je WordPress website

Als je de titel leest zijn er eigenlijk twee reacties mogelijk. Nou vooruit, drie.

  1. Uiteraard heb ik dat goed geregeld
  2. Oeps… Ik ben even weg.
  3. Dat heeft mijn webdesigner ingeregeld voor mij

WordPress backupDrie totaal verschillende keuzes. Maar met een verregaande impact op het moment dat je een backup nodig hebt. Te vaak hoor en lees ik van mensen die zelf aan hun website gaan sleutelen zonder een backup te hebben. Russisch roulette met je website dus. Sterker nog, met je bedrijf. Dat wil je niet toch? En het kan zo eenvoudig opgelost worden. Zelfs zonder bijkomende kosten.

Heb jij je wel eens afgevraagd hoe groot het verlies zou zijn voor je bedrijf als je website een aantal dagen niet bereikbaar is? Menig ondernemer vertrouwt op het onderhoudscontract van Lamper Design en is daarom verzekerd van een goede backup. Standaard maak ik gebruik van de DirectAdmin backup. Daarnaast maak ik ook gebruik van de Updraftplus Pro plugin die alle door mij beheerde websites automatisch dagelijks veilig stelt in Dropbox indien gewenst.

Vanaf nu verzekerd van een automatische backup van je complete WordPress website? Stel dit dan in via Direct Admin of de controlpanel van je hostingbedrijf of installeer één van de volgende plugins:

6. Vergeten afbeeldingen te comprimeren

Een belangrijk punt dat vaak vergeten wordt bij het optimaliseren van een website zijn de afbeeldingen. Er zijn twee dingen die je eenvoudig kunt toepassen om een goed geoptimaliseerde afbeelding vooraf op de website te plaatsen.

  • Comprimeer de afbeelding voordat je deze uploadt. Dit kan bijvoorbeeld met Adobe Photoshop; kies dan voor de optie ‘opslaan voor web’. In het vervolgscherm kun je door middel van een slider de compressie instellen. Dit is vaak per afbeelding verschillend maar meestal geeft een compressie van 50% al een aanzienlijk kleiner bestand. Gebruik indien mogelijk een JPG-extensie, deze heeft standaard de beste compressie
  • Sla de afbeeldingen op in het formaat waarin ze gebruikt worden op de website. Dus als voorbeeld: je afbeelding wordt gebruikt in 200 x 300 pixels. Sla deze dan ook in dit formaat op voordat je deze uploadt naar de WordPress mediabibliotheek. Dit voorkomt namelijk dat WordPress tijdens het laden van je website de afbeelding moet resizen. Dat kost namelijk kostbare laadtijd. In Adobe Photoshop opslaan voor web kun je ook het formaat van de afbeelding instellen.
Afbeeldingen WordPress comprimeren

Links de ongecomprimeerde afbeelding, rechts 50% compressie

Als de afbeeldingen geupload zijn kun je ook nog meer doen om de afbeeldingen te verkleinen. Gebruik hiervoor een tool als bijvoorbeeld EWWW Image optimizer of WP Smush.It. Een tool die ik standaard installeer is de plugin Imsanity. Met deze plugin kun je ingeven dat een afbeelding bijvoorbeeld nooit groter kan zijn dan 1024 x 1024px. Mocht de geuploade afbeelding toch groter zijn dan wordt de grootte automatisch aangepast. Hiermee voorkom je dus enorme bestandsgroottes.

De compressie is dus voor een belangrijk deel van invloed op de laadsnelheid van je WordPress website. Wil je weten hoe je de snelheid kunt testen? Lees dan deze blog.

7. WordPress updates negeren

Wil je een veilige WordPress website en heb je deze blog over WordPress veiligheid niet gelezen? Dan is het belangrijk dat je deze tip goed doorneemt. Dit vind ik zelf de belangrijkste tip van alle zeven veel gemaakte WordPress fouten. Als je deze niet goed op orde hebt loopt je website namelijk een groot risico.

De tip is kort en krachtig: Update je WordPress Core, plugins en thema om de veiligheid op je website op een hoog niveau te houden.

WordPress updatesVaak hoor ik dat mensen zeggen dat het up-to-date houden van WordPress websites eenvoudig is. Grotendeels klopt dit ook. Maar wat doe jij als de update mislukt? Of als je website instabiel wordt door het updaten van een bepaalde plugin die niet compatible is met andere plugins? En wil je je daar druk om maken? Vraag gratis een offerte aan voor het onderhoud van je website en focus vooral op je bedrijf.

Heb je één van de onderstaande plugins op je website geïnstalleerd? Laat je dan extra goed adviseren over het updaten van je website.

  • Woocommerce, heeft vaak aangepaste template-bestanden die overschreven worden bij een update;
  • Sensei, is erg gevoelig en geeft regelmatig problemen na een update;
  • Membership plugins, als de update niet goed uitgevoerd wordt, is er kans dat je hele website open staat voor alle bezoekers;
  • Multi-language plugins, wees voorzichtig met updaten en zorg dat je altijd een goede backup van je website hebt. Regelmatig gaan er pagina’s door elkaar of worden ze gekoppeld aan een andere taal. En wie lost dat op? Ik bedruk nogmaals het belang van een webdesigner met kennis van zaken;

Dit is maar een kleine selectie van plugins die regelmatig problemen geven en complex zijn om te updaten. Maar ook de relatief eenvoudig te updaten plugin Yoast SEO, die bijna iedereen heeft, veroorzaakt regelmatig onverklaarbare problemen. Overweeg daarom nogmaals het belang van een onderhoudscontract.

Conclusie over veel gemaakte WordPress fouten

Dit was het weer voor deze week. Hoeveel van de bovenstaande punten waren op jouw WordPress website van toepassing? Ik ben benieuwd! Durf je het te delen in de reacties?

Mocht je vragen hebben naar aanleiding van de blog neem dan gerust contact op via info@lamper-design.nl.

Portfolio Items